म आमाको पुरानो साडी हुँ,
अलमारीको एउटा कुनामा
धेरै वर्षदेखि चुपचाप बसेकी छु।
अब मेरो रङ पहिले जस्तो छैन,
धागाहरू पनि केही खुस्किएका छन्,
तर आमाका हातको स्पर्श
अझै उस्तै लाग्छ।
कुनै बेला यही साडी लगाएर
आमा तीजमा नाच्नुहुन्थ्यो,
दसैँमा टीका लगाउन बस्नुहुन्थ्यो,
घरमा पाहुना आउँदा
मलाई नै मिलाएर लगाउनुहुन्थ्यो।
सायद त्यतिबेला उहाँ खुसी हुनुहुन्थ्यो,
तर मैले कहिल्यै सोध्न सकिनँ—
उहाँको आफ्नै रहर के थियो भनेर।
मलाई याद छ,
बजार जाँदा उहाँले
नयाँ साडी हातमा लिनुहुन्थ्यो,
केही बेर हेर्नुहुन्थ्यो,
मुस्कुराउनुहुन्थ्यो अनि भन्नुहुन्थ्यो—
“अहिले पर्दैन,
छोराछोरीको खर्च धेरै छ।”
त्यसपछि फेरि
मेरै च्यातिएको किनारा सिउनुहुन्थ्यो।
सियोले कपडा मात्र सिउँदैन रहेछ,
आमाले आफ्नो रहर पनि
त्यही धागोसँगै सिउनुहुँदो रहेछ।
मलाई लगाएर
उहाँले कति पटक ऐनामा हेर्नुभयो,
तर आफूलाई हेर्नुभन्दा पहिले
छोरीको कपाल मिलाइदिनुभयो,
छोराको लुगा ठीक पारिदिनुभयो।
आफ्नो अनुहारभन्दा
सन्तानको भविष्यमा बढी सुन्दरता देख्नुहुन्थ्यो उहाँले।
आज म पुरानो भएँ,
आमा पनि पहिले जस्ती रहनुभएन।
कपालमा सेतो रेखा थपिएको छ,
हातमा कामका डोबहरू छन्।
तर अचम्म लाग्छ—
उहाँको माया भने
अझै नयाँ साडी जस्तै
चम्किरहेकै छ।
अब म अलमारीको कुनामा छु,
सायद फेरि कहिल्यै लगाइने छैन।
तर जब छोरीले मलाई निकालेर
“आमा, यो साडी कति पुरानो हो?” भनेर सोध्छे,
म मनमनै भन्छु—
“तिमीले देखेको पुरानो साडी होइन म,
तिम्री आमाले बिताएका
सबै वर्षहरूको एउटा सानो कथा हुँ।”
र अन्त्यमा
म यत्ति भन्न चाहन्छु—
आमाहरू पनि त मान्छे नै हुन्,
उनीहरूका पनि रहर हुन्छन्,
थकान हुन्छ, सपना हुन्छ।
तर हामीले प्रायः
उहाँको माया मात्र देख्यौँ,
त्यस मायाभित्र लुकेको
त्याग कहिल्यै पढेनौँ।
म पुरानो साडी हुँ,
च्यातिएँ, फिक्का भएँ,
तर आमाले मलाई कहिल्यै फाल्नुभएन।
